İşçilik alacaklarına ilişkin dosyalarda en sık gördüğümüz hata, hesabın birkaç bordro kalemi ve son ücret üzerinden mekanik şekilde yapılmasıdır. Oysa kıdem, ihbar, fazla çalışma, hafta tatili ve yıllık izin alacaklarının her birinin hesaplama esası farklıdır.
Önce çalışma dönemini doğru kurmak gerekir;
İşe giriş ve çıkış tarihleri SGK kayıtlarıyla kontrol edilmeli; varsa kesintili çalışma, işyeri devri, askerlik, ücretsiz izin veya farklı işveren dönemleri ayrıştırılmalıdır. Hesabın başlangıcındaki bir günlük hata bile uzun dönemli dosyalarda sonucu değiştirebilir.
Ücret yalnızca bordrodaki çıplak tutar değildir;
Kıdem ve ihbar hesaplarında düzenli nitelikteki para ve para ile ölçülebilen menfaatlerin hangi ölçüde giydirilmiş ücrete dahil edileceği ayrıca incelenmelidir. Yemek, yol, düzenli prim ve benzeri ödemeler her dosyada aynı şekilde değerlendirilmez.
Kıdem tazminatı;
Hizmet süresi, fesih nedeni ve giydirilmiş ücret üzerinden değerlendirilir; tavan uygulaması ayrıca dikkate alınır.
Fazla çalışma;
Çalışma düzeni, bordro kayıtları, imzalı belgeler, tanık anlatımları ve dönemsel ücretler üzerinden ayrı ayrı hesaplanmalıdır.
Uzun dosyalarda dönemsel hesap zorunludur;
Beş-altı yıllık bir çalışma döneminde ücretin tek rakam kabul edilmesi doğru değildir. Asgari ücret değişiklikleri, bordro ücretleri ve çalışma dönemleri ayrı tablolarda izlenmeli; fazla çalışma ve diğer dönemsel alacaklar ilgili dönemin ücretinden hesaplanmalıdır.
Aktüeryal bakış yalnızca matematik değildir;
Hesabın dosyadaki delil yapısıyla uyumlu olması gerekir. Bordroda tahakkuk bulunan aylar, ihtirazi kayıtlar, banka ödemeleri ve çalışma düzeni birlikte ele alınmadan yalnızca formül üzerinden sonuca gidilmesi yanıltıcı olabilir.
İşçilik alacakları hesabında amaç mümkün olan en yüksek veya en düşük rakamı bulmak değil; dosyadaki kayıtlarla açıklanabilir ve denetlenebilir bir hesap ortaya koymaktır.